การกำกับดูแลองค์กร

การบริหารความเสี่ยง

ระบบบริการสุขภาพทั่วโลกกำลังเผชิญความท้าทายจากการเชื่อมโยงในระดับโลก ความผันผวนทางเศรษฐกิจ การพัฒนาเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว และการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม ภายใต้บริบทของโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว องค์กรด้านการแพทย์และสาธารณสุขต้องรับมือกับความท้าทายที่มีความซับซ้อนและไม่แน่นอนสูง ไม่ว่าจะเป็นความไม่มั่นคงทางภูมิรัฐศาสตร์ ความปั่นป่วนของห่วงโซ่อุปทาน การเร่งตัวของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน การเคลื่อนย้ายแรงงาน และความคาดหวังของสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง

ในบริบทดังกล่าว BDMS ได้นำกรอบการบริหารความเสี่ยงองค์กรมาใช้เป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างความมั่นคงของระบบบริการ และเป็นองค์ประกอบหลักในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และความยั่งยืนขององค์กรในทุกมิติของ ESG ได้แก่ สิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล เพื่อให้สามารถคาดการณ์ความเสี่ยง ลดผลกระทบ รักษาความต่อเนื่องของการให้บริการ และเสริมสร้างความเชื่อมั่นให้แก่นักลงทุนและผู้มีส่วนได้เสียทุกกลุ่ม

การบริหารความเสี่ยงองค์กร

BDMS ได้นำหลักการบริหารความเสี่ยงตามมาตรฐานสากล COSO ERM มาปรับใช้และเสริมความเข้มแข็งให้สอดคล้องกับลักษณะธุรกิจ เพื่อรองรับผลกระทบจากเมกะเทรนด์และภูมิทัศน์ความเสี่ยงด้านสุขภาพ ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินงาน การบริการผู้ป่วย ห่วงโซ่อุปทาน เทคโนโลยี การกำกับดูแลด้านข้อมูล และความพร้อมรับมือภาวะฉุกเฉินในทุกมิติ เพื่อให้เกิดความปลอดภัยต่อผู้รับบริการ โดยคำนึงถึงความยั่งยืน ทางสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล โดยให้ความสำคัญ 4 ประการ

การกำกับดูแลความเสี่ยง

บริษัทตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารจัดการความเสี่ยงซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการกำกับดูแลกิจการที่ดี จึงได้กำหนดบทบาทและความรับผิดชอบที่ชัดเจนสำหรับการบริหารความเสี่ยงองค์กรทั้งในระดับคณะกรรมการกำกับดูแลและระดับปฏิบัติงาน โดยคณะกรรมการบริษัทมีหน้าที่แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเพื่อพิจารณากลั่่นกรองนโยบาย กำหนดแนวทางดำเนินงาน เฝ้าระวังและติดตามการปฏิบัติงานตามนโยบายและขั้นตอนการบริหารความเสี่ยง นอกจากนี้ บริษัทยังนำหลัก Three Lines of Defense มาปรับใช้ในระดับปฎิบัติงาน โดยมีบทบาทและความรับผิดชอบ ดังนี้

กรอบการกำกับดูแลความเสี่ยง	คณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง และบทบาทหน้าที่	บทบาทและความรับผิดชอบ
คณะกรรมการกำกับดูแล	คณะกรรมการบริษัท	กำกับดูแลระบบการควบคุมภายในและตรวจสอบขั้นตอนการบริหารความเสี่ยงอย่างเหมาะสม จัดตั้งระบบควบคุมภายในและระบบการตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพ รวมถึงกำกับดูแลการดำเนินงานและประสานงานกับคณะกรรมการตรวจสอบ
คณะกรรมการกำกับดูแล	คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง	กำกับดูแลนโยบายการบริหารความเสี่ยงขององค์กรและกำหนดแนวทางการดำเนินงาน รวมถึงเฝ้าระวังและติดตามการปฏิบัติงานตามนโยบายและขั้นตอนการบริหารความเสี่ยง
ผู้รับผิดชอบระดับที่ 1	หน่วยงานดูแลความเสี่ยง ได้แก่ ผู้จัดการความเสี่ยง และผู้ประสานงานความปลอดภัยของผู้ป่วย	กำกับดูแลการดำเนินงานให้เป็นไปตามระบบบริหารความเสี่ยงของโรงพยาบาลในเครือ BDMS และสอดคล้องกับมาตรฐานความปลอดภัย ติดตามและประเมินกิจกรรมการบริหารความเสี่ยงที่วางแผนไว้ให้เกิดประสิทธิภาพและสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้อย่างสม่ำเสมอ รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์ความเสี่ยงร้ายแรงและข้อร้องเรียนที่อาจส่งผลกระทบต่อชื่อเสียงของบริษัท ประสานงานกับโรงพยาบาลในเครือ ผู้เชี่ยวชาญ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง (ผู้ป่วย แพทย์ และพนักงาน) รวมถึงจัดประชุมทบทวนความเสี่ยง เหตุการณ์ หรือข้อร้องเรียนทางกฎหมายที่อาจเกิดขึ้น ตรวจสอบข้อเท็จจริงภายในเวลาที่กำหนด และสรุปผลความเสี่ยงสำคัญที่ตรวจพบ วางแผนและสนับสนุนการจัดตั้งเครือข่ายบริหารความเสี่ยงระหว่างโรงพยาบาลในเครือและร่วมมือกับคู่ค้าภายนอกเพื่อพัฒนาและส่งเสริมคุณภาพและมาตรฐานการบริการ ประเมินความเสี่ยงและเทียบหลักฐานจากการตรวจสอบกับกฎหมายและระเบียบข้อบังคับที่เกี่ยวข้องเพื่อวางแผนมาตรการป้องกันและแนวทางแก้ไข รายงานความคืบหน้าแก่ผู้บังคับบัญชาในสายงาน
ผู้รับผิดชอบระดับที่ 2	ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหาร และ คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงระดับองค์กร	ประเมินพื้นที่เสี่ยงทั้งหมดในเขตการทำงานของ BDMS ทั้งจากปัจจัยภายในและภายนอก ประเมินระดับความเสี่ยงเพื่อพัฒนากรอบการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพ พัฒนาและส่งเสริมนโยบาย แผนงาน และแนวทางการบริหารความเสี่ยงตลอดทั้งองค์กร จัดการประชุมเพื่อติดตามความคืบหน้าและแก้ไขปัญหาต่างๆ ทุกไตรมาสหรือตามที่จำเป็น รายงานความคืบหน้าแก่คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและหน่วยงานวางแผนนโยบายและกลยุทธ์ของ BDMS ทุกไตรมาส
ผู้รับผิดชอบระดับที่ 3	ผู้อำนวยการตรวจสอบภายในและหน่วยงานตรวจสอบภายใน	ติดตามการดำเนินธุรกิจอย่างเป็นระบบ กำกับดูแลให้การปฏิบัติงานเป็นไปตามระบบการควบคุมภายในและข้อกำหนดทางกฎหมายอย่างเคร่งครัด รวมถึงประเมินการบริหารความเสี่ยงทางธุรกิจและการเงินของบริษัท วางแผนการตรวจสอบบริษัทประจำปีและจัดเตรียมกิจกรรมการตรวจสอบภายใน ทบทวนหลักฐานจากการตรวจสอบภายในที่เกี่ยวข้องกับการทุจริต ความผิดปกติ หรือข้อบกพร่องของระบบควบคุมที่สำคัญ และรายงานผลการตรวจสอบต่อคณะกรรมการบริษัทเพื่อพิจารณา กำกับดูแลให้บริษัทวางแผนระบบการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมที่เหมาะสมครอบคลุมทั้งองค์กร พร้อมให้คำแนะนำเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจ

กลยุทธ์การบริหารความเสี่ยงของ BDMS

BDMS นำข้อมูลสำคัญและประเด็นหลักด้านการบริหารความเสี่ยงองค์กรมาใช้ในการระบุความเสี่ยงทางธุรกิจที่สำคัญ พร้อมประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นทั้งในระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว

การจัดกลุ่ม 9 ความเสี่ยงหลักของ BDMS

กระบวนการบริหารความเสี่ยง

BDMS ได้จัดทำระบบการประเมินความเสี่ยงของระบบงานหลัก (Core System Risk Assessment) และการวิเคราะห์ความเสี่ยงจากอันตรายและช่องโหว่ (Hazard Vulnerability Analysis) เพื่อใช้เป็นแนวทางในการบริหารความเสี่ยงด้านการรักษาพยาบาล (Clinical Risk) และความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับระบบงานหลักในโรงพยาบาล กระบวนการบริหารความเสี่ยงมีรายละเอียดโดยสังเขป ดังนี้

1. การระบุความเสี่ยง

หัวหน้าแผนกและคณะกรรมการที่รับผิดชอบต่อระบบงานที่มีความสำคัญ มีหน้าที่ในการทบทวนกระบวนการทำงาน ความเสี่ยง และปัจจัยเสี่ยงจากรายงานเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงปีที่ผ่านมา รวมถึงการพิจารณาตัวชี้วัดทางสถิติ และบทเรียนจากหน่วยงานภายนอก เพื่อใช้ในการประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ปัจจัยเสี่ยงจะถูกระบุจากเหตุการณ์ในอดีตทั้งภายในและภายนอก โดยแหล่งข้อมูลประกอบด้วย การปรับปรุงข้อมูลกฎหมายและข้อบังคับ รายงานเหตุการณ์ (Occurrence Report) และการทบทวนโดยผู้เชี่ยวชาญ (Peer Review)

2. การประเมินความเสี่ยง ประกอบด้วยการประเมินความเสี่ยงครอบคลุม 2 ปัจจัย ได้แก่

ประเมินความน่าจะเป็น (Likelihood Assessment): ประเมินโอกาสและความถี่ของการเกิดผลกระทบ
การประเมินผลกระทบ (Impact Assessment): ประเมินผลกระทบทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพในหลายด้าน เช่น การปฏิบัติตามกฎหมายและข้อกำหนด ความปลอดภัย ผลกระทบทางการเงิน กลยุทธ์ การดำเนินงาน และภาพลักษณ์ขององค์กร

3. การให้คะแนนความเสี่ยงและการจัดลำดับความสำคัญของความเสี่ยง (Risk Scoring and Risk Prioritization)

การให้คะแนนความเสี่ยงหรือการจัดลำดับความสำคัญของความเสี่ยงจะพิจารณาจากระดับของโอกาสที่จะเกิดขึ้น (Likelihood) และระดับของผลกระทบ (Impact) โดยการให้คะแนนความเสี่ยงสามารถแบ่งออกเป็น 5 ระดับ พร้อมคำจำกัดความของแต่ละระดับ โดยคะแนนความเสี่ยงสูงสุดอยู่ที่ 25 คะแนน

การรายงานเหตุการณ์ใน BDMS Occurrence Reporting

BDMS กำหนดระบบการรายงานเหตุการณ์ อุบัติการณ์ หรือความเสี่ยงที่เกิดขึ้นในพื้นที่ดำเนินการ (Occurrence Reporting) สำหรับบุคลากรและผู้ที่เกี่ยวข้อง ทั้งภายในและภายนอกองค์กร โดยเมื่อเกิดเหตุการณ์ใด ๆ ขึ้นระหว่างการดำเนินธุรกิจหรือปฏิบัติการ บุคลากรทุกคนมีหน้าที่จัดการเหตุการณ์ดังกล่าวโดยทันทีและต้องรายงานเหตุการณ์ตามช่องทางที่กำหนดในรูปแบบออนไลน์หรือรูปแบบปกติภายใน 8 ชั่วโมงหลังเกิดเหตุการณ์เพื่อดำเนินการสืบสวนและวิเคราะห์ข้อมูลเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตามระดับผลกระทบของเหตุการณ์ ซึ่งจำแนกเป็นด้านคลินิกและด้านอื่น ๆ ดังนี้

ระดับ	ผลกระทบด้านคลินิก
0	เหตุการณ์ที่สามารถทำให้เกิดความผิดพลาด แต่ยังไม่เกิดขึ้นกับผู้ป่วย (Near Miss)
1	เหตุการณ์ผิดพลาดที่เกิดขึ้น แต่ไม่เป็นอันตรายกับผู้ป่วย (No Harm)
2	เหตุการณ์ผิดพลาดที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วยและต้องติดตามเพื่อยืนยันความปลอดภัย (Mild Adverse Event)
3	เหตุอันตรายชั่วคราวต่อผู้ป่วยและต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยและรักษาเพิ่มเติม (Moderate Adverse Event)
4	เหตุอันตรายชั่วคราวต่อผู้ป่วยและส่งผลให้ผู้ป่วยต้องเข้ารักษาหรือต้องรักษานานขึ้น (Serious Adverse Event)
5	เหตุอันตรายถาวรหรือเหตุการณ์ที่ต้องมีการช่วยชีวิตและต้องเฝ้าดูทุกเหตุการณ์ (Adverse Event and Reputation Harm)
SE	เหตุการณ์พึงสังวร หรือเหตุการณ์ด้านความปลอดภัยของผู้ป่วยที่ไม่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติการเจ็บป่วยของผู้ป่วยหรือสภาวะของโรคประจำตัว ซึ่งอาจถึงตัวผู้ป่วยและมีผลลัพธ์ทำให้เสียชีวิต อันตรายถาวร และ/หรือ อันตรายร้ายแรงชั่วคราว (Sentinel Event)

การรายงานเหตุการณ์ที่ระดับผลกระทบแตกต่างกันจะผ่านกระบวนการสืบสวนภายในที่แตกต่างกันและทำการรายงานให้แก่ผู้บริหารเป็นรายเดือนและรายไตรมาส

ความเสี่ยงในระดับที่ยอมรับได้อยู่ในระดับต่ำถึงปานกลางเท่านั้น (คะแนนความเสี่ยงต่ำกว่าหรือเท่ากับ 0 ให้ถือว่ายอมรับได้และขึ้นอยู่กับความคิดเห็นของแต่ละโรงพยาบาล)

การตรวจสอบกระบวนการบริหารความเสี่ยง

การตรวจสอบภายใน

คณะกรรมการตรวจสอบมีบทบาทและความรับผิดชอบในการกำกับดูแลให้บริษัทบริหารจัดการความเสี่ยงและวางแผนระบบควบคุมที่เหมาะสมครอบคลุมทั้งองค์กร พร้อมเสนอแนวทางการบริหารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของบริษัทอย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ รวมถึงมีหน้าที่มอบหมายให้ทีมผู้ตรวจสอบภายในวางแผนการตรวจสอบประจำปีของบริษัท ซึ่งกระบวนการตรวจสอบภายในของ BDMS นั้นเป็นไปตามมาตรฐานสากลการปฏิบัติงานวิชาชีพการตรวจสอบภายใน (International Professional Practices Framework: IPPF) จัดทำโดยสมาคมผู้ตรวจสอบภายใน แผนการตรวจสอบภายในครอบคลุมหัวข้อประสิทธิภาพของระบบควบคุม และกระบวนการที่พึ่งพาและไม่พึ่งพาเทคโนโลยีสารสนเทศของโรงพยาบาลในเครือ BDMS และบริษัทย่อย การตรวจสอบภายในของแต่ละโครงการจะทบทวนประสิทธิภาพของกระบวนการบริหารความเสี่ยงเพื่อประเมินประสิทธิภาพการควบคุมและจัดสรรมาตรการลดความเสี่ยง ทั้งนี้เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดทางกฎหมายและมาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้อง เช่น การจัดการความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารตามมาตรฐาน ISO 27001 และข้อกำหนดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลปีพ.ศ. 2555

ในปี 2568 หน่วยงานตรวจสอบภายในของ BDMS ในฐานะส่วนหนึ่งของแนวป้องกันชั้นที่สาม ได้ให้ความเชื่อมั่นอย่างเป็นอิสระและเที่ยงธรรม รวมถึงให้ข้อสังเกตและมุมมองเชิงให้คำปรึกษาเกี่ยวกับความเพียงพอและประสิทธิผลของกระบวนการกำกับดูแลกิจการ การบริหารความเสี่ยง และการควบคุมภายในขององค์กร แผนการตรวจสอบภายในประจำปี 2568 ได้จัดทำขึ้นโดยใช้แนวทางการตรวจสอบตามความเสี่ยง โดยสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ทางธุรกิจของ BDMS ข้อกำหนดด้านกฎระเบียบ และสภาพแวดล้อมความเสี่ยงที่เปลี่ยนแปลงไป

ขอบเขตการตรวจสอบครอบคลุมกระบวนการสำคัญทั้งด้านการดำเนินงานและด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ สำหรับการตรวจสอบด้านการดำเนินงาน มุ่งเน้นกระบวนการจ่ายค่าตอบแทนแพทย์ กระบวนการจัดซื้อจนถึงการชำระเงิน การบริหารทรัพยากรบุคคล และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ สำหรับด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ การตรวจสอบมุ่งเน้น 2 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ แนวปฏิบัติด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และการบริหารจัดการตัวตนและสิทธิ์การเข้าถึงระบบ

งานตรวจสอบดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินว่าการควบคุมในประเด็นความเสี่ยงสำคัญด้านการดำเนินงานและด้านเทคโนโลยี มีการออกแบบ จัดทำ และดำเนินการอย่างเพียงพอและมีประสิทธิผลหรือไม่ นอกจากนี้ หน่วยงานตรวจสอบภายในยังได้ดำเนินการติดตามแผนการดำเนินการของฝ่ายบริหารที่ได้ตกลงร่วมกัน เพื่อประเมินว่ามีการดำเนินการแก้ไขภายในระยะเวลาที่เหมาะสม ซึ่งช่วยสนับสนุนการยกระดับกระบวนการกำกับดูแลกิจการ การบริหารความเสี่ยง และการควบคุมภายในขององค์กร

กระบวนการตรวจสอบภายในที่ครอบคลุมกระบวนการบริหารความเสี่ยงมีรายละเอียด ดังนี้